Profil zaufany – czym jest i jak go założyć?

Czym jest Profil zaufany?

Profil zaufany to elektroniczna metoda potwierdzania tożsamości w usługach administracji publicznej. Działa podobnie jak konto użytkownika, ale w przeciwieństwie do zwykłych profili internetowych potwierdza rzeczywistą tożsamość właściciela, tak jak dowód osobisty. Różni się jednak od niego formą, ponieważ istnieje wyłącznie w wersji cyfrowej, a jego użycie online jest równoważne okazaniu fizycznego dokumentu.

Samo wpisanie danych z dowodu osobistego w internecie nie stanowi wystarczającego potwierdzenia tożsamości. Dlatego w wielu sytuacjach, np. przy zaciąganiu pożyczki na dowód online, konieczne jest dodatkowe uwierzytelnienie, takie jak przelew weryfikacyjny. Profil zaufany rozwiązuje ten problem, umożliwiając bezpieczne i oficjalne potwierdzenie tożsamości w usługach publicznych.

Najważniejsze funkcje Profilu zaufanego

Profil zaufany daje dostęp do bardzo wielu usług administracji publicznej, które można załatwić całkowicie online bez wizyty w urzędzie. Najważniejsze funkcje Profilu zaufanego obejmują m.in. możliwość:

• składania wniosków o dokumenty, takie jak dowód osobisty czy paszport,
• zgłaszania i aktualizacji adresu zamieszkania,
• rejestrowania narodzin dziecka,
• korzystania z usług wyborczych, np. zmiany miejsca głosowania czy głosowania korespondencyjnego,
• logowania do Platformy Usług Elektronicznych (PUE ZUS) i składania wniosków do ZUS,
• dostępu do Internetowego Konta Pacjenta, w tym e‑Recept i e‑Skierowań,
• uzyskania odpisów aktów stanu cywilnego (urodzenia, małżeństwa, zgonu),
• pobrania zaświadczenia o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego,
• rejestracji, zawieszenia lub likwidacji działalności gospodarczej w CEIDG,
• korzystania z eSkrzynki i odbierania listów poleconych online,
• zdalnego podpisywania dokumentów,
• rozliczenia podatku PIT w Urzędzie Skarbowym,
• podpisywania plików JPK_VAT,
• korzystania z mTożsamości — cyfrowego dowodu osobistego i legitymacji w telefonie,
• sprawdzenia statusu paszportu,
• złożenia wniosku o Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ),
• ubiegania się o świadczenia socjalne, takie jak 800+,
• i wielu innych usług, których liczba stale rośnie.

Wraz z postępującą cyfryzacją administracji publicznej zakres usług dostępnych przez Profil zaufany na pewno będzie się systematycznie rozszerzał. Dzięki temu wiele spraw urzędowych będzie można załatwić w pełni online, co znacząco skróci czas obsługi i odciąży tradycyjne urzędy.

Do czego nie można wykorzystać Profilu zaufanego?

Profil zaufany ma szerokie zastosowanie, ale nie wszystkie sprawy urzędowe można dzięki niemu załatwić. Ograniczenia dotyczą przede wszystkim procesów wymagających innych form podpisu lub dodatkowych procedur prawnych. Profilu zaufanego nie wykorzystasz m.in. do:

• podpisywania deklaracji i informacji podatkowych w systemie e‑Deklaracje,
• zamknięcia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,
• dokonywania zmian w KRS, jeśli spółka nie została pierwotnie zarejestrowana online.

Jak założyć Profil zaufany?

Założenie Profilu zaufanego zajmuje zwykle tylko kilka minut, pod warunkiem, że dysponujemy odpowiednimi narzędziami do potwierdzenia tożsamości online. W takim przypadku cały proces przebiega szybko i bez konieczności wizyty w urzędzie. Jeśli jednak nie mamy możliwości potwierdzenia tożsamości zdalnie, konieczne będzie osobiste stawienie się w punkcie potwierdzającym. Sam wniosek o utworzenie profilu zaufanego jest prosty i służy wyłącznie pełnemu potwierdzeniu tożsamości użytkownika. Istnieje kilka sposobów na jego założenie. Poniżej wyjaśniamy, jak założyć Profil zaufany w zależności od wybranej metody.

Przez bank

Najwygodniejszym sposobem założenia Profilu zaufanego jest skorzystanie z usług tzw. dostawcy tożsamości, czyli banku, który ma uprawnienia do potwierdzania tożsamości w systemie Profilu Zaufanego. Aby założyć profil zaufany przez bank, wystarczy wejść na stronę www.gov.pl → „Załóż profil zaufany” lub pz.gov.pl → „Załóż profil zaufany online”, a następnie wybrać swojego dostawcę tożsamości. Po przekierowaniu logujemy się do bankowości elektronicznej i to wszystko.

Warto jednak pamiętać o dwóch ważnych zasadach:

1. korzystając z tej metody, zawsze będziemy logować się do profilu zaufanego za pośrednictwem banku, dlatego nie wystarczy podstawowy rachunek płatniczy bez dostępu do bankowości elektronicznej,
2. bank musi wcześniej potwierdzić naszą tożsamość — jeśli konto zostało otwarte zdalnie (np. przez kuriera), konieczna może być jednorazowa wizyta w oddziale.

Banki umożliwiające założenie Profilu zaufanego:

• T‑Mobile Usługi Bankowe
• PKO BP
• Santander Bank Polska
• Pekao
• mBank
• ING
• Bank Pocztowy (Envelo — wystarczy konto w platformie usług pocztowych)
• Millennium
• Alior Bank

Przez dowód osobisty

Profil zaufany można również założyć za pomocą dowodu osobistego z warstwą elektroniczną. Taką funkcję mają wszystkie dokumenty wydane na podstawie wniosków złożonych od 4 marca 2019 roku. Do potwierdzenia tożsamości potrzebny jest smartfon z funkcją NFC (tą samą, która umożliwia płacenie telefonem) lub zewnętrzny czytnik NFC.

Aby założyć Profil Zaufany przez e‑dowód:

1. Wejdź na stronę pz.gov.pl i wybierz opcję założenia profilu online przez e‑dowód → smartfon.
2. Pobierz aplikację eDO App na telefon i uruchom ją.
3. Zeskanuj kod QR wyświetlony na stronie internetowej.
4. Postępuj zgodnie z instrukcjami w aplikacji.
5. Przyłóż dowód do telefonu — urządzenie odczyta warstwę elektroniczną i potwierdzi Twoją tożsamość.

Przez czytnik NFC

Aby założyć Profil zaufany przez czytnik NFC:

1. Wejdź na stronę pz.gov.pl i wybierz opcję założenia profilu online przez e‑dowód → czytnik NFC.
2. Pobierz i zainstaluj oprogramowanie do obsługi e‑dowodu.
3. Podłącz czytnik NFC do komputera.
4. Umieść dowód osobisty na czytniku.
5. Wpisz numer CAN znajdujący się na dole awersu dowodu i przejdź dalej.
6. Kliknij „Zaloguj się”, a następnie potwierdź certyfikat, wybierając „OK”.
7. Wprowadź swój kod PIN do warstwy elektronicznej dowodu.
8. Gotowe — zalogowałeś się do profilu zaufanego za pomocą e‑dowodu.

Uwaga: zarówno przy korzystaniu ze smartfona, jak i czytnika NFC konieczne jest posiadanie kodu PIN do e‑dowodu. Zwykle ustala się go podczas odbioru dokumentu w urzędzie gminy. Jeśli go nie pamiętasz lub nigdy go nie nadawałeś, możesz zrobić to od ręki w dowolnym urzędzie gminy. Warstwa elektroniczna w dowodzie działa podobnie jak ta w kartach płatniczych — zawiera zakodowane dane, które umożliwiają bezpieczną identyfikację dokumentu.

Formularz online

Kolejną możliwością jest założenie profilu zaufanego poprzez formularz online. Rozwiązanie jest na pewno mniej wygodne niż potwierdzenie tożsamości przez bank czy e‑dowód, ale nadal pozwala przejść przez cały proces zdalnie. Wystarczy wejść na stronę Profilu Zaufanego, wybrać opcję „wniosek online” i wypełnić formularz rejestracyjny.

Po złożeniu wniosku konieczne jest potwierdzenie tożsamości. Jedną z metod może być wizyta w punkcie potwierdzającym. Podczas wypełniania formularza wskazujemy placówkę, w której chcemy potwierdzić dane. Mogą to być m.in. urzędy miast, oddziały NFZ, ZUS, urzędy skarbowe czy urzędy wojewódzkie. W wybranym punkcie wniosek będzie już na nas czekał, a urzędnik potwierdzi tożsamość na podstawie dokumentu.

Rozmowa z urzędnikiem

Ostatnią możliwością założenia profilu zaufanego jest wideorozmowa z urzędnikiem, która działa podobnie, jak zakładanie konta bankowego online. Pozwala potwierdzić tożsamość bez wychodzenia z domu, jednak warto pamiętać, że w ten sposób otrzymujemy jedynie tymczasowy profil zaufany, który trzeba okresowo odnawiać.

Do założenia Profilu zaufanego, potrzebne jest bezpłatne założenie konta w aplikacji Microsoft Teams. Po wejściu na stronę Profilu Zaufanego, wystarczy wybrać rejestrację poprzez rozmowę wideo z urzędnikiem, a następnie wskazać dogodny termin. W wybranym czasie urzędnik połączy się i zada kilka pytań weryfikacyjnych, aby potwierdzić naszą tożsamość.

Profil zaufany a podpis zaufany

Profil zaufany umożliwia podpisywanie dokumentów elektronicznych tzw. podpisem zaufanym. Dzięki temu możesz nie tylko składać oświadczenia i wnioski online, ale również sprawdzić, czy dany dokument został już podpisany oraz przez kogo.

Okres ważności Profilu zaufanego

Profil zaufany jest ważny przez 3 lata, a jego okres ważności można przedłużyć w dowolnym momencie od pierwszego do ostatniego dnia obowiązywania. Przedłużenie odbywa się online i po jego wykonaniu dotychczasowy profil automatycznie traci ważność, a nowy obowiązuje przez kolejne 3 lata. W czasie aktywności profilu użytkownik może również w każdej chwili samodzielnie go unieważnić. Unieważnienie nie usuwa konta w systemie — nadal można się na nie zalogować i złożyć nowy wniosek o utworzenie profilu zaufanego.

Jak dezaktywować Profil zaufany?

Dezaktywowanie Profilu zaufanego jest proste i można je wykonać samodzielnie w pełni online. Warto to zrobić, jeśli profil nie jest już potrzebny lub pojawiają się obawy dotyczące bezpieczeństwa danych. Aby dezaktywować profil, wystarczy zalogować się na platformie ePUAP, przejść do ustawień konta i wybrać opcję unieważnienia. Po potwierdzeniu decyzji dostęp do usług administracji publicznej zostanie natychmiast zablokowany.

Przed podjęciem tego kroku, warto upewnić się, że zostały pobrane wszystkie potrzebne dokumenty i potwierdzenia. Po unieważnieniu profilu nie będzie już możliwości ich ponownego uzyskania za pośrednictwem platformy.

Bezpieczeństwo danych w Profilu zaufanym

Profil zaufany zapewnia najwyższą ochronę informacji osobistych, dzięki czemu użytkownicy mogą korzystać z niego bez obaw o poufność swoich informacji. System opiera się na zweryfikowanych danych oraz zaawansowanych mechanizmach szyfrowania, które chronią je przed nieuprawnionym dostępem. Każde logowanie i każda operacja są rejestrowane, co pozwala szybko wykryć ewentualne próby naruszenia bezpieczeństwa. Ochronę wzmacniają również regularne aktualizacje systemu oraz zgodność z obowiązującymi przepisami dotyczącymi prywatności. Użytkownicy mogą mieć więc pewność, że ich dane są przetwarzane zgodnie z najwyższymi standardami bezpieczeństwa.

Profil zaufany – Podsumowanie

Profil zaufany umożliwia szybkie i bezpieczne potwierdzanie tożsamości online, dzięki czemu wiele spraw urzędowych można załatwić bez wizyty w placówce. Jego założenie jest proste i dostępne na kilka sposobów: przez bank, e‑dowód, czytnik NFC, formularz online lub wideorozmowę z urzędnikiem. Każda z metod pozwala na pełne potwierdzenie tożsamości oraz wygodne i bezpieczne korzystanie z usług publicznych. Profil zaufany jest ważny przez 3 lata, a jego ważność można przedłużać bez ograniczeń. W razie potrzeby obywatel może również samodzielnie unieważnić profil.