Indywidualne konto emerytalne (IKE) – wszystko, co musisz wiedzieć

Czym jest Indywidualne Konto Emerytalne (IKE)?

Indywidualne Konto Emerytalne (IKE) to dobrowolna forma długoterminowego oszczędzania, która pozwala gromadzić dodatkowe środki na przyszłą emeryturę z atrakcyjnymi ulgami podatkowymi. IKE stanowi część III filaru systemu emerytalnego i umożliwia odkładanie pieniędzy ponad obowiązkowe składki ZUS. W zależności od wybranej oferty danej instytucji, możesz elastycznie oszczędzać lub inwestować, korzystając z lokat i kont oszczędnościowych, funduszy inwestycyjnych, a nawet samodzielnie kupując akcje czy obligacje na giełdzie.

Dla kogo jest Indywidualne Konto Emerytalne (IKE)?

Każda osoba może posiadać tylko jedno Indywidualne Konto Emerytalne. Przy jego zakładaniu konieczne jest złożenie oświadczenia potwierdzającego, że będzie to jedyne prowadzone IKE. Konto ma charakter indywidualny, dlatego nie można go współdzielić z inną osobą, nawet z małżonkiem.

IKE mogą zakładać wszyscy obywatele państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, czyli mieszkańcy krajów UE, Norwegii, Islandii i Liechtensteinu. Jeśli jesteś obywatelem Polski, ale mieszkasz za granicą, również możesz otworzyć IKE.

• IKE dla niepełnoletnich: oszczędzanie na IKE można rozpocząć od 16. roku życia. Osoby niepełnoletnie mogą wpłacać wyłącznie środki zarobione na podstawie umowy o pracę i tylko w latach, w których taka umowa faktycznie obowiązywała. W praktyce niewiele osób spełnia te warunki, dlatego większość posiadaczy IKE stanowią osoby pełnoletnie.
• IKE dla pełnoletnich: IKE jest dostępne dla każdej osoby pełnoletniej, niezależnie od statusu zawodowego czy formy zatrudnienia. Konto może założyć zarówno osoba bezrobotna, jak i pracująca na etacie, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca zlecenia lub dzieła, pełniąca funkcje w spółkach czy zatrudniona w służbach mundurowych.

Dostępne formy inwestowania w ramach IKE

Indywidualne Konto Emerytalne warto traktować jak „pudełko”, w którym mogą znajdować się różne produkty finansowe. W zależności od wybranej instytucji, IKE może przyjmować jedną z kilku form, m.in.:

• rachunek IKE oparty na funduszach inwestycyjnych,
• IKE prowadzone na rachunku maklerskim,
• IKE umożliwiające zakup obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa,
• IKE w formie bankowego rachunku oszczędnościowego,
• IKE jako polisa na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym,
• IKE oparte na inwestycjach w dobrowolny fundusz kapitałowy.

IKE a podatek od zysków kapitałowych

Forma prowadzenia IKE, zależy od oferty wybranej instytucji finansowej. Największą zaletą IKE jest zwolnienie z 19% podatku od zysków kapitałowych, czyli tzw. podatku Belki. Ulga ta przysługuje przy wypłacie środków po ukończeniu 60. roku życia (lub 55., jeśli wcześniej nabyto uprawnienia emerytalne), pod warunkiem spełnienia jednego z dwóch kryteriów:

1. dokonywania wpłat na IKE przez co najmniej 5 dowolnych lat kalendarzowych, lub
2. wpłacenia ponad połowy łącznej wartości wszystkich wpłat co najmniej 5 lat przed złożeniem wniosku o wypłatę.

Roczny limit wpłat

Pamiętaj, że na IKE obowiązuje roczny limit wpłat, którego nie można przekroczyć w danym roku kalendarzowym. W 2026 roku limit ten wynosi 28 260 zł. Wysokość potencjalnych zysków zależy od wybranej formy IKE oraz sytuacji rynkowej, co odzwierciedla osiągana stopa zwrotu.

Możemy wyróżnić następujące rodzaje limitów w ramach IKE:

Limit ilościowy
W IKE nie ma ograniczeń dotyczących liczby wpłat. Możesz wpłacać środki tak często, jak chcesz — co miesiąc, nieregularnie lub jednorazowo raz w roku. Popularną praktyką jest ustawienie stałych, comiesięcznych przelewów.

Limit górny
Wspomniany roczny limit wpłat na IKE odpowiada trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Przykładowo w 2023 roku wynosił on 20 805 zł, a aktualnie 28 260 zł. Limity nie mogą być obniżane, dlatego z roku na rok pozostają na tym samym poziomie lub rosną.

Limit dolny
Ustawa nie określa minimalnej kwoty wpłat na IKE. Niektóre instytucje mogą wprowadzać własne, symboliczne minima — zwykle od 50 do 300 zł rocznie — jednak zdarza się to rzadko.

Limity dla niepełnoletnich
Osoby w wieku 16–18 lat mogą wpłacać na IKE wyłącznie środki pochodzące z pracy na podstawie umowy o pracę. Łączna kwota wpłat nie może przekroczyć ich rocznego wynagrodzenia ani ogólnego limitu obowiązującego dla wszystkich.

Nadpłata na Indywidualne Konto Emerytalne (IKE)

Jeśli na IKE trafi kwota przekraczająca obowiązujący roczny limit, instytucja finansowa prowadząca konto ma obowiązek zwrócić nadpłatę. Nadwyżka środków zostanie odesłana na zewnętrzny rachunek bankowy, wskazany podczas zakładania IKE.

Gdzie można założyć Indywidualne Konto Emerytalne?

Indywidualne Konto Emerytalne (IKE) można otworzyć w różnych instytucjach finansowych. W zależności od wybranego miejsca IKE może przyjmować inną formę i oferować różne możliwości inwestowania.

• fundusze inwestycyjne (otwarte i specjalistyczne),
• domy maklerskie i banki prowadzące działalność maklerską,
• zakłady ubezpieczeń na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi,
• banki oferujące rachunki oszczędnościowe w ramach IKE,
• dobrowolne fundusze emerytalne.

Choć IKE mogą oferować różne instytucje, w praktyce najczęściej zakłada się je w bankach. To właśnie banki najczęściej współpracują z TFI, domami maklerskimi czy zakładami ubezpieczeń, dzięki czemu IKE może przyjmować formę lokaty, rachunku oszczędnościowego, polisy czy funduszu inwestycyjnego. Co ważne, produkty oszczędnościowe w ramach IKE często mają korzystniejsze oprocentowanie niż ich standardowe odpowiedniki — sprawdzisz je w naszym rankingu kont oszczędnościowych.

Jakie banki oferują IKE?

IKE oferują następujące banki:

• Nest Bank
• ING Bank Śląski
• Erste Bank Polska
• Citibank – fundusze inwestycyjne
• BOŚ Bank
• Bank Pekao S.A.
• Alior Bank
• Bank Millennium
• BNP Paribas
• PKO BP

Wiele z tych instytucji oferuje IKE w formie funduszy inwestycyjnych, a część, jak Citibank czy Bank Millennium, umożliwia inwestowanie również przez własne domy maklerskie. Szczegółowe informacje o ofertach znajdziesz w porównywarce Ofin w sekcji Banki.

Jak założyć indywidualne konto emerytalne

Aby założyć Indywidualne Konto Emerytalne, należy podpisać umowę z wybraną instytucją finansową. Sam proces przypomina otwieranie zwykłego konta w banku, choć wymaga wypełnienia kilku dodatkowych dokumentów. Wniosek o IKE można złożyć online, uzupełniając prosty formularz z numerem PESEL, numerem rachunku bankowego oraz danymi osób uprawnionych do dziedziczenia środków. Cały proces można przejść w kilku krokach:

1. Wypełnij formularz online i odpowiednie oświadczenie.
2. Wyślij dokumenty do instytucji.
3. Odbierz dwa egzemplarze umowy i je podpisz.
4. Odeślij podpisane dokumenty w kopercie zwrotnej.
5. Odbierz umowę podpisaną przez instytucję wraz z dodatkowymi informacjami.
6. Zaloguj się do systemu bankowości elektronicznej.

Po aktywacji konta możesz rozpocząć regularne oszczędzanie. Przed podpisaniem umowy, warto dokładnie zapoznać się z jej treścią, zwłaszcza z informacjami o opłatach, minimalnych wpłatach oraz zasadach naliczania odsetek i prowizji.

Złożenie oświadczenia

W trakcie zakładania IKE, konieczne będzie również złożenie odpowiedniego oświadczenia:

• że nie posiadasz innego IKE ani nie dokonałeś transferu środków do PPE — jeśli zakładasz konto po raz pierwszy,
• że nigdy wcześniej nie dokonywałeś wypłat z IKE — jeśli masz więcej niż 55 lat,
• że posiadasz już IKE i chcesz przenieść środki na nowe konto — wówczas należy podać dane poprzedniej instytucji.

Po wysłaniu formularza dokumenty trafią do przedstawiciela instytucji, który przygotowuje umowę. Otrzymasz ją pocztą w dwóch egzemplarzach — oba należy podpisać i odesłać w kopercie zwrotnej. Po podpisaniu przez pracownika jeden egzemplarz wraca do Ciebie wraz z informacjami o koncie i danymi do logowania.

Jakie wymagania należy spełnić, aby założyć indywidualne konto emerytalne?

Aby założyć Indywidualne Konto Emerytalne, należy spełnić kilka podstawowych warunków. IKE może otworzyć każda osoba fizyczna, która ukończyła 16 lat i podlega w Polsce podatkowi dochodowemu (posiada nieograniczony obowiązek podatkowy). Konto mogą zakładać zarówno obywatele Polski, jak i osoby z państw UE oraz EOG, niezależnie od miejsca zamieszkania.

• Osoby w wieku 16–18 lat mogą wpłacać środki na IKE wyłącznie z dochodów uzyskanych z umowy o pracę i tylko w roku, w którym taka umowa obowiązywała.
• Każdy może posiadać tylko jedno IKE — konto ma charakter indywidualny i nie może być współdzielone.
• IKE jest dostępne dla wszystkich pełnoletnich osób, niezależnie od formy zatrudnienia czy źródła dochodu; nie ma obowiązku przedstawiania zaświadczeń o zarobkach.
• Instytucje finansowe mogą pobierać opłaty i prowizje zgodnie z własnymi regulacjami — ich wysokość określa umowa.

Indywidualne Konto Emerytalne - warunki wypłaty pieniędzy

Wypłata środków z Indywidualnego Konta Emerytalnego, zależy od wieku oszczędzającego oraz spełnienia warunków uprawniających do zwolnienia z podatku. Pieniądze można wypłacić:

• po ukończeniu 60 lat,
• po ukończeniu 55 lat — jeśli wcześniej nabyto uprawnienia emerytalne,
• po spełnieniu jednego z warunków: wpłaty przez co najmniej 5 dowolnych lat lub wpłacenie ponad połowy łącznej kwoty wpłat co najmniej 5 lat przed złożeniem wniosku.

Wypłata środków przed spełnieniem warunków emerytalnych, wiąże się z koniecznością zapłaty 19% podatku od zysków kapitałowych. Aby wypłacić zgromadzony kapitał, wystarczy złożyć wniosek w instytucji prowadzącej IKE oraz wskazać właściwy urząd skarbowy. Po dokonaniu wypłaty nie można ponownie otworzyć IKE.

Czy środki z IKE można wypłacić przed emeryturą?

Środki zgromadzone na IKE można wypłacić w dowolnym momencie i w dowolnej liczbie. Trzeba jednak pamiętać, że wcześniejsza wypłata zazwyczaj oznacza konieczność zapłacenia podatku Belki. Pieniądze można wpłacać i wypłacać wielokrotnie, o ile nie zostanie przekroczony roczny limit wpłat.

IKE a śmierć właściciela

Środki zgromadzone na IKE podlegają dziedziczeniu. W przypadku śmierci oszczędzającego środki z IKE trafiają do osoby wskazanej lub spadkobierców. Mogą oni wybrać wypłatę jednorazową lub ratalną; pierwsza wypłata powinna nastąpić w ciągu 14 dni od złożenia wniosku, chyba że wskażą późniejszy termin. Środki te są zwolnione z podatku od spadków i darowizn.