Przewalutowanie kredytu – na czym polega i kiedy się opłaca? Kompleksowy poradnik

Na czym polega przewalutowanie kredytu?

Przewalutowanie kredytu polega na zmianie waluty, w której spłacane jest zobowiązanie. Najczęściej dotyczy to kredytów hipotecznych zaciągniętych w walutach obcych, np. CHF, EUR czy USD. Po przewalutowaniu kredyt zaczyna być rozliczany w innej walucie (zazwyczaj w złotówkach), a bank przelicza pozostałe saldo według aktualnego kursu. Celem przewalutowania może być obniżenie rat, zmniejszenie ryzyka kursowego lub dostosowanie kredytu do aktualnej sytuacji finansowej kredytobiorcy.

Przewalutowanie a refinansowanie – czym się różnią?

Przewalutowanie i refinansowanie to dwa różne rozwiązania, które mogą prowadzić do zmiany warunków spłaty kredytu. Przewalutowanie polega wyłącznie na zmianie waluty istniejącego kredytu w tym samym banku bez przenoszenia zobowiązania do innej instytucji. Refinansowanie natomiast oznacza zaciągnięcie nowego kredytu w innym banku, aby spłacić obecny, często na korzystniejszych warunkach. Refinansowanie może obejmować również zmianę waluty, ale jest to proces bardziej złożony i wymagający ponownej oceny zdolności kredytowej.

Jakie kredyty można przewalutować?

Przewalutować można przede wszystkim kredyty hipoteczne zaciągnięte w walutach obcych, np. we frankach szwajcarskich (CHF), euro (EUR) czy dolarach amerykańskich (USD). W niektórych bankach możliwe jest również przewalutowanie kredytów gotówkowych lub konsolidacyjnych, jeśli zostały udzielone w walucie innej niż PLN. Kluczowe jest to, aby umowa kredytowa dopuszczała zmianę waluty – zwykle odbywa się to poprzez podpisanie aneksu. W przypadku starszych kredytów walutowych przewalutowanie bywa także elementem restrukturyzacji lub ugody z bankiem.

Rekomendacja S

Rekomendacja S to zbiór wytycznych przygotowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego, które mają zwiększyć bezpieczeństwo kredytobiorców i ograniczyć ryzyko walutowe. Jednym z jej kluczowych założeń jest to, aby banki udzielały kredytów oraz zgadzały się na zmianę ich waluty wyłącznie w takiej walucie, w której klient osiąga większość swoich dochodów.

Osoby zarabiające w złotówkach mogą stosunkowo łatwo ubiegać się o przewalutowanie kredytu z waluty obcej na PLN. Przejście z kredytu złotowego na kredyt walutowy, a także zmiana waluty między dwiema różnymi walutami obcymi, jest jednak znacznie trudniejsza. Bank może rozważyć taką operację tylko wtedy, gdy kredytobiorca wykaże stabilne i regularne dochody w walucie, na którą chce przewalutować kredyt.

Jak przewalutować kredyt hipoteczny krok po kroku

Aby przewalutować kredyt hipoteczny:

1. Przeanalizuj swoją obecną sytuację kredytową – sprawdź saldo zadłużenia, wysokość rat, oprocentowanie oraz warunki umowy, aby ocenić, czy przewalutowanie może przynieść realne korzyści.
2. Porównaj koszty kredytu przed i po przewalutowaniu – uwzględnij kurs walutowy, różnice w oprocentowaniu, marżę banku oraz potencjalne ryzyko zmian kursowych.
3. Sprawdź aktualne kursy i wykonaj symulację rat – zobacz, jak zmieni się wysokość miesięcznej raty oraz całkowity koszt kredytu po zmianie waluty.
4. Skontaktuj się z bankiem i poznaj warunki przewalutowania – bank przedstawi wymagania, możliwe koszty, aktualne kursy oraz poinformuje, czy konieczna będzie ponowna ocena zdolności kredytowej.
5. Złóż wniosek o przewalutowanie kredytu – bank może poprosić o dodatkowe dokumenty, np. zaświadczenie o dochodach.
6. Przeanalizuj koszty aneksu – sprawdź, czy przewalutowanie wiąże się z prowizją, zmianą marży, opłatą za aneks lub dodatkowymi kosztami administracyjnymi.
7. Podpisz aneks do umowy kredytowej – po akceptacji warunków bank przeliczy saldo kredytu według aktualnego kursu i od tego momentu kredyt będzie spłacany w nowej walucie.

Najważniejsze zasady przewalutowania kredytu

Najważniejsze zasady związane z przewalutowaniem kredytu hipotecznego:

• Przewalutowanie jest dostępne przede wszystkim dla osób osiągających dochody w złotówkach, ponieważ bank musi ocenić stabilność spłaty po zmianie waluty.
• Zmiana waluty kredytu odbywa się wyłącznie na wniosek kredytobiorcy – bank nie dokonuje takiej operacji automatycznie.
• Bank może naliczyć opłaty związane z przewalutowaniem, w tym prowizję oraz koszt przygotowania aneksu do umowy kredytowej.
• Po przewalutowaniu kredyt zaczyna być oprocentowany według polskiej stopy referencyjnej, najczęściej WIBOR lub WIRON.
• Saldo kredytu zostaje przeliczone według kursu waluty obowiązującego w dniu przewalutowania, co wpływa na nową wysokość zadłużenia.

Jak bank ocenia zdolność kredytową przy przewalutowaniu?

Przy przewalutowaniu kredytu bank ponownie analizuje zdolność kredytową kredytobiorcy, aby upewnić się, że po zmianie waluty będzie on w stanie regularnie spłacać raty. Pod uwagę brane są przede wszystkim wysokość i stabilność dochodów, forma zatrudnienia oraz ogólna kondycja finansowa klienta. Bank sprawdza również aktualne zobowiązania, historię spłat oraz to, czy kredytobiorca mieści się w dopuszczalnych wskaźnikach zadłużenia. Ważnym elementem oceny jest także symulacja rat po przewalutowaniu, która pozwala ocenić, jak zmieni się miesięczne obciążenie oraz całkowity koszt kredytu. Dopiero po przeprowadzeniu pełnej analizy bank może wyrazić zgodę na zmianę waluty i przygotować aneks do umowy.

Ile kosztuje przewalutowanie kredytu?

Koszt przewalutowania kredytu zależy od kilku czynników, które mogą różnić się w zależności od banku oraz warunków zapisanych w umowie. Najczęściej przewalutowanie wiąże się z koniecznością zapłaty:

• spreadu walutowego – kosztu, który najłatwiej przeoczyć, choć potrafi mieć największy wpływ na ostateczne rozliczenie kredytu. Powstaje z różnicy między kursem sprzedaży waluty stosowanym przez bank a jej kursem kupna lub kursem średnim publikowanym np. przez NBP. Podczas przewalutowania bank przelicza pozostałe saldo kredytu według własnego kursu sprzedaży, który zazwyczaj jest mniej korzystny niż kurs rynkowy. Ta różnica, czyli spread, stanowi realny wydatek dla kredytobiorcy i jednocześnie zysk banku. Przed podjęciem decyzji warto dokładnie ustalić, jaki kurs zostanie zastosowany przy przeliczeniu zadłużenia.
• prowizji – jednorazowej opłaty naliczanej przez bank za samą czynność zmiany waluty kredytu, wyrażonej jako procent od kwoty kapitału pozostającego do spłaty. Jej wysokość może się wahać w zależności od banku, najczęściej waha się od 0,5% do nawet 2% pozostałego zadłużenia.
• opłaty za przygotowanie aneksu – bank pobierze opłatę administracyjną za przygotowanie dokumentu zmieniającego warunki Twojej umowy kredytowej. Jest to zazwyczaj stała kwota (od 100 zł do 500 zł) zależna od taryfy opłat i prowizji danego banku.
• kosztów administracyjnych – w niektórych sytuacjach mogą pojawić się dodatkowe opłaty, np. związane z koniecznością ponownej wyceny nieruchomości (częściej przy refinansowaniu).

Na koszt przewalutowania wpływa również zmiana oprocentowania. Po przejściu na kredyt złotowy stosowana jest polska stopa referencyjna, co może oznaczać wyższe lub niższe raty w zależności od aktualnych warunków rynkowych.

Kiedy przewalutowanie kredytu się opłaca?

Przewalutowanie kredytu może być opłacalne wtedy, gdy zmiana waluty realnie obniży wysokość rat lub zmniejszy ryzyko związane z wahaniami kursów. Najczęściej opłaca się je rozważyć w sytuacji, gdy kurs waluty kredytu jest wysoki i istnieje ryzyko dalszych wzrostów, albo gdy warunki w nowej walucie, np. oprocentowanie czy marża są bardziej przewidywalne i stabilne. Najważniejsze, aby porównać całkowity koszt kredytu przed i po przewalutowaniu, ponieważ sama niższa rata nie zawsze oznacza niższy koszt całkowity.

Wpływ kursu walutowego na wysokość rat

Kurs walutowy ma bezpośredni wpływ na wysokość rat kredytu walutowego. Gdy kurs waluty rośnie, rośnie również rata oraz saldo zadłużenia wyrażone w złotówkach. Właśnie dlatego wielu kredytobiorców rozważa przewalutowanie w momentach, gdy kurs osiąga wysoki poziom lub wykazuje dużą zmienność. Przewalutowanie na złotówki może wtedy ustabilizować raty i ograniczyć ryzyko dalszych wzrostów. Z drugiej strony, jeśli kurs waluty jest wyjątkowo niski, przewalutowanie może być mniej opłacalne, ponieważ saldo kredytu zostanie przeliczone po niekorzystnym dla klienta kursie.

Zmiana stóp procentowych a opłacalność przewalutowania

Stopy procentowe są drugim kluczowym czynnikiem wpływającym na opłacalność przewalutowania. Każda waluta ma własny poziom stóp procentowych, co oznacza, że po zmianie waluty kredytu zmienia się również sposób naliczania odsetek. Jeśli stopy procentowe w nowej walucie są niższe, rata może spaść nawet wtedy, gdy kurs przewalutowania nie jest idealny. Z kolei wysoki poziom stóp procentowych w złotówkach może sprawić, że przewalutowanie z waluty obcej na PLN podniesie koszt kredytu. Przed podjęciem decyzji warto więc porównać aktualne i prognozowane stopy procentowe w obu walutach oraz sprawdzić, jak wpłyną one na ratę i całkowity koszt zobowiązania.

Przewalutowanie kredytu we frankach (CHF)

Sytuacja osób spłacających kredyty hipoteczne we frankach szwajcarskich od lat budzi wiele emocji. Wynika to zarówno z dawnych praktyk banków, jak i licznych orzeczeń sądowych, które wskazywały na obecność niedozwolonych zapisów w umowach. Frankowicze mają dziś kilka możliwych dróg działania, jeśli chcą zmienić sposób rozliczania swojego kredytu.

1. Przewalutowanie kredytu w banku – To rozwiązanie technicznie dostępne, ale rzadko wybierane. Powód jest prosty: wysoki kurs CHF sprawia, że przeliczenie całego zadłużenia na złotówki może znacząco podnieść saldo kredytu. W praktyce dla wielu osób byłoby to nieopłacalne.

2. Ugoda z bankiem – Coraz więcej banków proponuje ugody, w których kredyt jest przeliczany tak, jakby od początku był kredytem złotowym. To szybkie i wygodne rozwiązanie, bo pozwala uniknąć procesu sądowego. Trzeba jednak pamiętać, że warunki ugody zwykle są mniej korzystne finansowo niż to, co można uzyskać w sądzie. Po podpisaniu ugody nie można już dochodzić dalszych roszczeń.

3. Postępowanie sądowe – Wielu frankowiczów decyduje się na drogę sądową, kwestionując zapisy umowy dotyczące powiązania kredytu z CHF. Najczęstsze rozstrzygnięcia to:

Odfrankowienie – Umowa pozostaje ważna, ale usuwa się z niej nieuczciwe zapisy. Kredyt staje się złotowy, ale z korzystnym oprocentowaniem opartym o LIBOR/SARON.

Unieważnienie umowy – Sąd uznaje, że umowa od początku była nieważna. Kredytobiorca oddaje bankowi tylko wypłacony kapitał, a bank zwraca wszystkie wpłacone raty i opłaty. To często najbardziej opłacalne rozwiązanie.

W ostatnich latach orzeczenia TSUE i polskich sądów w dużej mierze sprzyjają frankowiczom, ale proces sądowy wymaga czasu, pieniędzy i cierpliwości. Dlatego wybór między ugodą a pozwem powinien być dobrze przemyślany i poprzedzony analizą umowy oraz konsultacją z prawnikiem specjalizującym się w sprawach frankowych.

Uwaga: Powyższy opis ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Ustawa antyspreadowa

Ustawa antyspreadowa, obowiązująca od 2011 roku, została wprowadzona po to, aby ograniczyć koszty ponoszone przez kredytobiorców spłacających kredyty walutowe. Dzięki niej banki muszą umożliwić klientom spłatę rat bezpośrednio w walucie kredytu, co pozwala uniknąć niekorzystnych kursów stosowanych przez instytucje finansowe. Kredytobiorca może więc kupić franki na rynku po bardziej atrakcyjnym kursie i samodzielnie wpłacić je na rachunek kredytowy. Ustawa nie likwiduje spreadu przy przewalutowaniu, ale daje większą kontrolę nad kosztami bieżącej spłaty.

Korzyści i ryzyka przewalutowania kredytu?

Przewalutowanie kredytu może być korzystnym rozwiązaniem w określonych sytuacjach, ale wiąże się także z pewnym ryzykiem. Decyzja o tym powinna być więc poprzedzona dokładną analizą kursów walut, oprocentowania oraz kosztów, które pojawią się po zmianie waluty.

Korzyści przewalutowania

Największe korzyści przewalutowania:

• możliwość ustabilizowania wysokości rat, zwłaszcza gdy kredyt jest powiązany z walutą o dużej zmienności.
• ograniczenie ryzyka kursowego, które może prowadzić do nagłych wzrostów rat i salda zadłużenia.
• przejście na bardziej przewidywalne oprocentowanie oparte na krajowej stopie referencyjnej.
• lepsze dopasowanie kredytu do aktualnej sytuacji finansowej, zwłaszcza gdy dochody są w złotówkach.
• możliwość uproszczenia rozliczeń i uniknięcia konieczności zakupu waluty do spłaty rat.

Ryzyka przewalutowania

Główne ryzyka przewalutowania:

• przeliczenie salda kredytu po aktualnym kursie banku, który może być niekorzystny i podnieść wysokość zadłużenia.
• potencjalnie wyższe oprocentowanie po zmianie waluty, szczególnie przy przejściu na kredyt złotowy.
• konieczność ponownej oceny zdolności kredytowej, która może wpłynąć na decyzję banku.
• dodatkowe koszty, takie jak prowizja za przewalutowanie, opłata za aneks czy koszty administracyjne.
• ryzyko, że w przyszłości kurs waluty spadnie, co sprawiłoby, że przewalutowanie okaże się mniej opłacalne.

Alternatywy dla przewalutowania kredytu

Alternatywne rozwiązania dla przewalutowania kredytu, mogą poprawić warunki kredytu bez konieczności zmiany waluty, a jednocześnie mogą zmniejszyć wysokość rat lub ograniczyć ryzyko finansowe. Przewalutowanie kredytu to tylko jedno z możliwych rozwiązań. W wielu sytuacjach warto rozważyć inne opcje, które mogą okazać się tańsze, prostsze lub bardziej elastyczne.

Do najczęściej wybieranych rozwiązań należy renegocjacja warunków umowy z bankiem, która może obejmować zmianę marży, wydłużenie okresu kredytowania czy czasowe obniżenie rat. Inną możliwością jest refinansowanie kredytu, czyli przeniesienie zobowiązania do innego banku oferującego korzystniejsze oprocentowanie lub lepsze warunki spłaty. W przypadku kredytów walutowych część kredytobiorców decyduje się także na spłatę rat bezpośrednio w walucie, co pozwala uniknąć kosztów spreadu i daje większą kontrolę nad kursem zakupu waluty.

Przewalutowanie kredytu – Podsumowanie

Przewalutowanie kredytu może przynieść realne korzyści, ale wymaga dokładnej analizy i świadomego podejścia. Zmiana waluty wpływa zarówno na wysokość rat, jak i całkowity koszt zobowiązania, dlatego przed podjęciem decyzji warto porównać różne scenariusze, sprawdzić aktualne kursy oraz ocenić, jak zmieni się oprocentowanie po przewalutowaniu. Kluczowe jest również uwzględnienie kosztów dodatkowych, takich jak prowizja, opłata za aneks czy spread walutowy.

Najważniejsze jest indywidualne podejście: przewalutowanie może być korzystne, ale tylko wtedy, gdy odpowiada Twojej sytuacji finansowej, poziomowi ryzyka i długoterminowym planom. Świadoma decyzja pozwoli Ci uniknąć niepotrzebnych kosztów i wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twoich potrzeb.